MITTHLI

MITTHLI (Tears)
**************
Pu No Than Kap

Nunau pakhat,
A mitthli a tlak le,
Mipa cu a duh taktak,
Tinak a si..

Mipa pakhat,
A mitthli a tlak le,
Nunau cu,
A ṭhen siang lo taktak,
Tinak a si..

Mi pakhat cu,
A langnak men ah,
Mithmai panten um in,
Hni thei hmanseh,
Mitthli cu a langnak menin,
Tlakter a har, a theih lo tluk a si..

Mithmai pan le hnihnak cu,
Mikip hrangah a si nan,
Mitthli cu,
Lungduh hrang bikah a si..

Mitthli tlak cu,
Duh ruangah maw,
Țhen sian lo ruangah maw,
A si hmanah,
Mai lungduh,
Hlohsal lo dingin:

1. Na duhnak lawng fehpi tum tuk hlah.
2. Awkam khat khal a cem tiang ngai aw.
3. Rinum aw.
4. Midang awkam hnakin mai lungduh awkam cu theifiang dingin ngaisak aw.
5. Hmuhsualnak a um pang le ziang ruangah timi a san theih fiang tum aw.
6. Thinheng lai ah awkam thlah sual lo dingin ralring aw.
7. Zumlonak a suak pang asile a ranglam in tifel aw, awm sungah pai rei hlah.

A can can ah..

Kiangkap anka ruangih, mai lungduh mawhpuh le hmuhsual cu, midang pek mi namhriam thawn, mai duhbik mi sun vek a si.

Duhnak tel in, kumkhaw daih thil a um lo nan, kiangkap awkam lengvak men ruangih "lungduh" rori "huat mi" ih canter cu mai mawh a si.

     "Van" timi le "Khawzing lairel" timi a um ko nan, khawruat thei milai kan sinak hman thiam a thupi ve..
      LUNGDUH co thei tluk ih ROPI na hrangah a um dah lo ding!

- Nun lamtluan

❇️THURAWN 10: MINO HRANG
     *****************************
Pu No Than Kap (Ex- CAM)

✍️Ram hruaitu le hotu sive duh men si lo, si tum taktak MINO hnen ah pek ka duh mi thurawn 10:

1. Thuanthu, a hleice in Chinram le miphun thuanthu dik, theih fiang tum hmaisa aw.

2. Chin miphun a dam hrih lo ti theih fiang tum hmaisa aw.

3. Experience nei tam hnen ihsin zirsuahmi nei tum aw. [Cuvek mifim thawn minute 5 thurel tlang cu mi zaran thawn kum tam umtlang hnakin a hlawk deuh ti thei aw.]

4. Dungthluntu rinum si tum hmaisa aw; Mi rinum lo hotu tling an um dah lo.

5. Na hnak ih ramhna ṭuan taktak mi hmaisapawl thawn hna ṭuan tlang thiam aw la, anmah do le eltainak ihsin nehnak co tum hlah. [An palh tiin na ruat mi na sim hman ah anmah zuam le huat ruangah si hlah seh.]

6. Mah hnak ih kum upa zah le upat thiam aw. [Anih cu na hnakih dinhmun niam le thiam lo a si le zah le upatnak langter sinsin aw.]

7. Faknak ruangah uangaw in rinsan aw tuk pang hlah. [A tak ah thil a danglam duh zet ti thei aw.]*Tui ni ih “Hosana! Hosanna ..!” tin lo hmuaktu khi thaisun ah “kheng bet uh! Kheng that uh..!” tin lo auhtu ah an cang thei ti thei aw.

8. Na duhnak lawng fehpi tum tuk hlah; A ṭha vek nan ṭih a nung. Thurawn tamtuk khal la hlah; a hnawk thei.

9. Ziangkim a ṭha zawng ih hmu thiam le mi ngaidam thei si tum aw.

10. Pathian siar lo, Ram le miphun hmaisa bik ah ret aw. [Na lungsung taktak ah, nangmah le thil dang hnakin ram le miphun hmaisa deuh ah na ret thei lo ding asile, ramhna ṭuan hrim hrim hlah - beidawnnak le mualphonak in a lo thlun cih thei.]

Sumpai Hawldan, Khawldan, le Hmandan

Sumpai Hawldan, Khawldan le Hmandan
Pu Lian Cung Nung

Hawldan

1. Țhen catnak fel faizet neih ding.
2. Kan paih bik mi hnațuan kha hril thiam ding.
3. Kan hril mi hnațuan, zuamzet in țuan ding. Hna țuan tin kim ah hlawhtlinnak a um.
4. "Tumtah mi" neih teng teng ding.
5. Tumtahmi kha țhin hnuai hni lo ding.
6. Tumtahmi kan thlen hlan ih kan ton mi harsatnak ruangah baan san men lo ding. "Harsatnak" um lo in "Hlawhtlinnak" ngah a theih lo.
7. Kan mai thazang lawng ih țuan thei mi si lo in, kan sumpai ih hna țuan thei kan zuam ding.
8. Lamzin par ih a vak, a leng mi paisa pawl tla lak thiam tum ding.
9. A hlatnak le ram leng ih paisa lawng lak kan tum lo ding.
10. Kan ngah caan hi a tlai tluan in a si lo, a mah le caan te a um.
11. Sumpai kan hawlnak ah Pathian țihzah ten um a țul. Ziangahtlile sumpai ah sualnak tinkim a um.
12. Thufim 10:22
Bawipai thlawsuahnak cu a lo liantertu a si, hnațuan tamzet na țuannak in a lo lian ter cuang lo.

Khawldan

1. Kan ngah mi sung in a tam theibik in khawl thei kan tum ding.
2.Tampi ka ngah lawng ah ka khawl aw ding ti ruangah tam ngah dah lo in khawl aw thei nawn lo kan tampi.
3. Mi lian pawl khal hi vei khat ngah ih tampi ngah an si cuang lo. Ngah sun te khawl thei pawl an si.
4. Hman kan duhzet nan hmang lo ih kan khawl thei hi kan thinlung kan nehnak pakhat a si ve.
5. Kan khawl theinak dingah bank cabute vek tpa kan tuah teng teng ding.
6. Sumpai ngah daan bangaw cio nan a khawl thei pawl hi, tikcu a rei tik ah mi hlawhtling ah an cang.
7. Sumfai ih na khawl lo hman ah a țhang rero mi par ah khawl tum ding.
8. Kan Chin/Laimi hi a țuan lam cu ka taimazet nan a khawl lam ah kan tla sam.

Hmandan

1. Kan duh mi hmuah hmuah hrang ah hman lo ding, kan țul tuk mi lawng ah hman ding.
2. Sumhram tampi kan lak luh hnu lawngah hna țuan kan thok ding ti hnak in, kan neih sunte thawn țuan tokh ngama țha sawn.
3. Kan hnațuannak ah ziang ka țul bik ti theih hi a thupi zet.
4. Sumhra tampi kan hngak nak ah ngah nawnlo ruang ih țuansuak theilo kan tampi.
5. Hna tuan tinkim ah a mah le tikcu caan a um țheh.
6. Suhram kan bunnak hna hi, a hlan khan ihsin felfai zet ih thei fiang kan tum ding.
7. Kan hnak ih a nei deuh pawl hi zoh thim tum ding.
8. Hna kan țuannak ah mah le mah risan hnak in, mi ih rinsan mi si kan țul.
9. Minung hi kan man neih nak hi "Sumpai neihnak"par ah asilo. "Kan dingfelnak" hi a si sawn.
Isaiah 26:12
"Maw Bawipa, nangmah in nei nung lennak in pe ding. Kan tuah thei kan timi hmuah hi nangmai tuah mi an si țheh".

TAHȚHIAM: CHINRAM LE MIZORAM

✝️THAHṬHIM: CHINRAM LE MIZORAM
Pu No Than Kap

- Chinram le Mizoram hi ramri daiaw, political status “dinhmun” ah State veve an si. Myanmar le India timi rampi pahnih ah an um.

Political Status (Dinhmun)

- A hmin in state veve an si nan, an dinhmun diktak a bangaw lo, thlauawk zetnak khal a um. Tulaifang dinhmun zoh tik ah an bangawk lonak cu:

THUNEIH DAN: KHUI SANG DEUH?

❌ Leiram thu (Ownership and transfer of the land):
- Hman lai mi Dan ah, Chinram ih leiram neitu le cui leiram danglamter theitu cu Chin mipi kan si lo, Chin state cozah ciah khal an si lo, central in thuneihnak sangbik a nei.

ASINAN,

Mizoram ah leiram le cui leiram danglamter theitu (Ownership and transfer of the land) cu Central in fate hman thu a nei ban lo, Mizo mipi kut ah 100% a um.

- Mizo pawl in an duh duhnak India hmun kip ah leiram le inn le lo an lei thei; Asinan, Mizo si lo Vai pawlin Mizoram ah, mipi hril tlinmi mizoram cozah thu lo in, ram fate hman an lei thei lo, an nei thei lo.
*CHINRAM ahcun, cuvek in kanmai leiram tlun ah thuneihnak kan nei lamlam lo. Kawl paisa nei pawl in kan leiram an duh zat zat an lei in an nei thei.

❌ Ram kilhim theinak

- Mizo poh poh an duh duhnak India ram sung khui khalah zalen zet in an tlawng vak the; Asinan Central lam in hnamdang Vai hrimhrim, Mizoram cozah siannak tel loin, Mizoram ah an lut thei lo. Inner Line Permit (ILP) timi dan ropi zet hmang in an ram ih suak le lut an kham thei thluh.
*CHINRAM ahcun, Kawl phai lam ihsin a duhduh kan thu loin Chinram ah an tlawng in an lut thei. ILP kan nei ve lo.. Kan ramsung lut le suak thu ah, thuneihnak sete hman kan nei lo. Lut le suak khamtu cu kaih kan tuar riangri thei.

❌ Nunphung le dan thu

- Mizo in an nunphung le zin le dan kilhim ih cawisan theinak an kut sung ah 100% a nei. *Chin in kan nei ve lo. Kawl dan tuahmi in in uk thluh.
- *Thubuai lairelnak “court” tiang in Mizo mipi hrilmi Cozah kut ah a um thluh.

❌ Calai (literature)
- Mizo calai cu phun li le phun hra tiang men si lo, phunsang tlawng college le university ih BA le MA tiang in an zir thei. Tlang ṭong le ca an nei.
- *Chin calai ve cu phunsang tlawng le phun hra le phun li cu sim lo, phun hrek hman ah kan zir thei ve lo. Kawlca cu fimthiam ziangkim kan zirnak, kan rawl einak, kan riahsiat le lungawi ngansuahnak a si men.
-*Chin ih Tlang ṭong le ca neihmi cu Radio le MRTV tivek ah hman rero a sinan a pawm duh lo an um.

❌ COLLEGE DIN THU
-Mizoram cozah in college a duh zat zat a din thei. Private khal in an din thei.

ASINAN,
- Chinram in a thu in College a din thei lam lam lo. Central kut ah a um. Central hnenah kan khua kan peng ah in pe uh tin Ar rawl cuh bang in kan cuh aw rero.

❌ MP le MLA Zat

- MP timi cu Central (Union) ih to Member of Parliament an siih, MLA timi cu State ih to Member of Legislative Assembly tinak a si. Chinram in Central Pithuh Hlutdaw timi ah mipi hrilmi MP 9 le Amyotha Hlutdaw ah MP-12, a zaten MP-21 kan nei.

- *Cun, Chinram in peng 9 ihsin 2 ciar mipi hrilmi MLA -18 kan nei (ralkap 6 thawn) - 24.
- *CM cu rampi President ih hrilmi a si. CM in a Cabinet Vuanci a hril ih President in a nemhnget. CM cu MLA a si hmaisak a ṭul nan Vuanci dang cu MLA lo khal a ngah.

Khatlam ah,

- Mizoram cu Central Hlutdaw Rajasaba timi (Amyotha) ah MLA pawl ih hrilmi MP 1, Loksaba timi (Pithuh) ah mipi hrilmi 1, a zaten 2 lawng an nei.
- *Cun, mipi hrilmi MLA 40 lai an nei. Ralkap MLA an nei ve lo.
- *CM cu Mizoram in anmahte hrilmi a si. CM in a Cabinet ministers a hril ih an zaten MLA an si thluh a ṭul.

Curuang ah,

- Mizoram in central (uion) ihsin lamzin, lilawn, tivek development hrang bawmnak paisa ngah taktak thei ding ah, an neihmi MP- 2 lawng in diriam in hnaṭuan a har.
* Hiruang ah, a party zawng in Central Vai party (Congress tivek) an zawm hi umze nei zet a si. Hmansehla, hnam damnak thu ahcun, tualṭo party (MNF tivek) an mamawh zet thotho.

HMANSEH ,

- Chinram ahcun, central (union) ihsin lamzin, lilawn, tivek development hrang bawmnak paisa ngah taktak thei ding ah, MP- 21 rori kan neih tikah, party zawng in Kawl party (NLD le USDP tivek) zawm lo khalin a Ngah ti theih a si.

*Hnamdamnak sinsin ahcun, Kawl party hnenin beisei ding a um lo ruang ah, tualṭo party a thupi hleice.

Nun Dan - 10

Nun Dan - 10

Dikte ih nun/um
Dikte ih zuam
Dikte ih țong
Dikte ih hawl
Dikte ih neih/len
Dikte ih țuan
Dikte ih tuah
Dikte ih hman/caan
Dikte ih țhat
Dikte ih umnak hin
Hringnun ah Hlawtlinnak sangka ah mi a hruai thei!

#Salai KL Biak Rem Thang

Na Thiamnak Thei Dingin Zuam Aw

Na Thiamnak (Dinhmun) Thei Dingin Zuam Aw

Hlawhtlinnak tahfung ah pi(feet), zungpi(letmah), cuai thlai, degree(buaih), diploma certificate, sungkhaw dinhmun/ sinak (family background) sumpai thawn tah a si lo. Nang ziangtluk in thu na ruat (khawkhang) ti mi thawn tah a si sawn. Nang ziangtluk in thu thuk/sang na ruat/khawkhang ti mi hin ziangtiang na hlawhtling ding ti mi a rel. Tu, na ruahnak pawl kha ziangtin tuah pitlin ding a si ti kan zoh hnik pei.

Nangmah le nangmah himi thusuhnak hi na sut-aw dah maw? 'Ka tlaksamnak bik, ka tlinlonak cu ziang a si?'. Thungaiten zozo khal ih kan tlaksamnak/tlinlonak bik cu mahlemah ngai-nepawknak a si. Mahlemah ngai-nepawknak cu ziang a si ti a hnuai ah tahțhimnak thawn kan tarlang hrih ding.

John cu Thuthangca ah hnațuantu an kawhnak thehlar mi a hmu. Cui hnațuan cu a paih zawng a si. Asinan hnațuan cu a dil suak lo. Ziangahtile hna a dil hlan ah hi tin a ruat. 'Hi hna hrangah ka thiamnak in a tlin lo, cunah ziangah ka dil rero duh ding' a ti. Jack cun July timi fala an uar zet. Asinan ca a kuat ngam lo. Ziangahtile July ka phulo tin a ruah ruangah a si. Tom in Mr. Richard in ka thilri (zuar mi) pawl a lei thei ti a thei ko. Asinan Tom in Richard cu a phone ngam ciah lo. Richard cu milianzet pakhat a si ruangah i be duh zik lo tin a ruah ruangah si. Peter cu hna dilnak ca a ngan(fill-up), lehlam ah thlahlawh ziangzat ngah na duh ti mi ah thlahlawh malte lawng tin a ngan. Ziangah cuti a ngan ti a si le, thla hlawh tampi cu 'ka phu lo' tin a ruah ruangah a si.

Atlun ih ka ngan mi pawl in ziangah khatin an ruat. Sannak cu annih cun an mahlemah an ngai-nepawk ruangah si. Khawruahnak lam ih mifim pawl (Psychologist) ih tui hlan kum tam ihsin an rak sim țongfim a um. 'Know Thyself - nangmah le nangmah theiaw aw' ti a si. Asinan mitampi in khai țongfim kha an hmang/la sual. An phuan mi san cu "Know only thy negative self" Na țhatlonak/tlinlonak zawn theiaw aw ti a si. Cui ruang khal ah zo khal ih an mahlemah an zoh-awknak ah a tambik tel mi cu a sual, tlinlonak le tlaksamnak an si.
Mai tlinlonak, tlaksamnak thei a țha ko. Cu mi zawn in na tlinlonak pawl kha țha thei ding in na tuah țha thei. Asinan tlinlonak, tlaksamnak lawng thei ih tlinnak zawn na theih lo lala cun manmual nei lo ih tuah-awk vek a si.

Na nei mi thiamnak kha thei-aw aw. Cungah in cahnah parah ngan aw. Caan pe in ruat aw. Cu lawng ah hlan ih na theihhliah ngahlo mi na thiamnak pawl na thei suak ding. Tu ih na theih ngah mi na thiamnak thawn mil-aw in sangpin ruat aw.

Source: THINKING BIG

American Milian Pawl Ih Siar Țheumi Cabu Pawl

American Milian Pawl Ih Siar Țheu Mi Cabu Pawl

Mino pawl hnen ihsin ziangvek cabu siar sehla a țha ding ti mi thusuhnak veitam in suh dah.

Keimai dinhmun thawn ziang cabu siar a țha ding ti hi ka khihhmuh thei lo. Ka khihhmuh saklonak san cu ramleng ah ka um rei ih kawlram ih cabu pawl thawn kan hlat-aw, i sut tu ih fimthiamnak, ca ziangtluk in a siar timi thei lem lawn ka sang/let duh lo.

Cun, pakhat leh cu a nih hi ziangah ca a siar duh ti mi theih lawng ah san a duhum. Hruaitu si a duhtu cun hruaitu lam thawn mil-aw mi cabu, pursum thu thei duhtu cun pursum lam thawn mil-aw mi cabu ti pawl ka khihhmuh duh.

Tu, len a duh ruang ih ziang cabu siar a țha ding tin in sut tu pawl hrangah American ram ih milian pawl a tambik an siar mi cabu pawl ka run tarlang ding.

-Carrier related books (mai hnațuan mi thawn pehpar mi cabu pawl)

-How-to books (ziangtin tuah ding a si ti mi cabu pawl- țhimnakah: rawlhmeh suan dan, cet tuah dan)

-History books (santhuanthu)

-Biographies of sucessful people (mi hlawhtling pawl ih nunthuanthu ngan mi cabu pawl)

-Self-help books (mai dinhmun țhan (san) ternak lam cabu pawl)

-Health-related books (harhdamnak lam cabu pawl)

-Current events books (tui' hnaivai ih cang, ngan mi cabu pawl)

-Books on memory improvement and learning (cinkennak țhahsohter lam cabu pawl)

-Psychology books (thinlung ruahnak lam cabu pawl)

-Leadership books (hruaitu hrang ih ngan mi cabu pawl)

-Science books (khawruah fimthiamnak lam cabu pawl)

-New age books that offer inspiration and create a positive mental outlook (thinlung, ruahnak harhdam ding ih a țha lam zawng ih hmuh thiamnak, santhar cabu pawl)

Ni khat ah a malbik nazi hrek (minutes-30) hrawng cabu kha siar thei ding in siar țen țo aw. Kha kha pelh lo ten na tuah a sile, kum reilo te ah na kiangkap ih minung pawl ai karbak khar na sang ding. Ziangahtile, an nih cu ca siar lo an si ruangah a si. Cun, tluntabik minung (sangbik) ih minung zatek 5 lak ih pakhat na rung si ding.

Na siar țheu mi pawl cabu lak ah ziang mi pawl a tel ve?

Source: Thought To Share-2